📍 Шәуілдір ауылы, Жібек жолы даңғылы №1 | ☎ +7 (725) 44-21-1-50
Отырар МАМ-Қорығы
Музейдің ғылыми жұмыстарының халық арасында жүргізетін ағарту жұмыстары сан салалы. Онда ескерткіштерді зерттеу, оны қорғау жұмыстары жүргізіледі. Отырар алқабының ғылыми картасына 200-ден аса жаңа ескерткіштердің енуі соның нәтижесі. Болашақ зерттеушілерді күтетін бұл ескерткіштер тарихтың жаңа парағын ашатындығы даусыз.
Музей ашылған алғашқы жылдардан бастап өңірдегі мәдени мұра объектілерін қорғау мен есепке алу жұмысы жүйелі түрде жүріп келеді. 1989–2000 жж., 2004–2005 жылдары мамандар Отырар өңірінің бұрын-соңды белгісіз боп келген тарихи-мәдени мұраларын тауып, Отырар өңірінің археологиялық ескерткіштерге жүргізілген барлау экспедиция жұмыстары барысында 200-ден аса тарихи-мәдени ескерткіштерді анықтап тіркеу құжаттары мен сызбалары, фотосуреттері қағаз бетіне түсірілді.
Бүгінде Отырар ауданындағы 13 ауылдық округ бойынша 204 тарихи-мәдени ескерткіш «Отырар» мемлекеттік археологиялық музей-қорығының қарауына алынған. Оның ішінде республикалық маңызға ие — 5, жергілікті маңызға ие — 73 ескерткіш бар. 126 ескерткіш алдын-ала есепке алу тізімінде. 63 ескерткішке мемлекеттік акт алынған. Ескерткіштердің жалпы қорғау аймағы — 11 546 га.
Есепте тұрған ескерткіштер классификация бойынша 3 топқа бөлінген:
| № | Ескерткіш түрі | Жалпы саны |
|---|---|---|
| 1 | Археологиялық | 169 |
| 2 | Архитектуралық | 6 |
| 3 | Ирригациялық | 27 |
Археологиялық ескерткіштер классификация бойынша топтарға бөлінген:
| № | Ескерткіш түрі | Жалпы саны |
|---|---|---|
| 1 | Қалажұрттар | 24 |
| 2 | Мекенжұрттар | 99 |
| 3 | Төрткүлдер | 12 |
| 4 | Қорым-обалар | 21 |
| 5 | Арық-каналдар | 28 |
| 6 | Қарауылтөбелер | 2 |
| 7 | Шеберханалар | 4 |
| 8 | Тұрақтар | 5 |
Мәдени мұраны қорғауда ескерткіштердің орналасу аумағы бойынша қорықшылар бекітілген. Олар өздеріне бекітіліп берілген тарихи ескерткіштерді табиғи немесе қасақана қауіп төнуден (су деңгейінің көтерілуі, түрлі құрылыс және шаруашылық жұмыстарының жүргізілуі) сақталуын қамтамасыз етеді.
Өңір тарихи-мәдени ескерткіштерге бай. Оларды қорғау бойынша музейдің маманданған тарихи ескерткіштерді қорғау қызметкерлері еңбек етеді. Ескерткіштерді қорғау саласы бойынша мамандар Ресей, Қытай мемлекеттерінде білімдерін жетілдіріп арнайы курстардан өтті.
Сондай-ақ, ArsGIS бағдарламасы ескерткіштер орналасу картасы, мәліметтер базасы, жәдігерлерді күтіп сақтау, есепке алу және ресми рәсімдеу жұмысына аса пайдалы екеніне көз жеткізіліп, Отырар музей-қорығы Ә. Марғұлан атындағы археологиялық институтымен бірлесіп Қазақстанда алғаш рет Отырар өңірінің ескерткіштерінің электронды археологиялық картасын жасады. Жұмыс Leisa фирмасының электронды тахеометрлерінен инструментальді топографиясы түсіріліп, ескерткіштердің электронды базасы жасалды.
Қазіргі таңда музейдің мәдени мұраны қорғау және ғылыми-зерттеу қызметі Қазақстан Республикасының заңнамаларын басшылыққа ала отырып, мына бағыттарда жұмыс жүргізуде:
