📍 Шәуілдір ауылы, Жібек жолы даңғылы №1 | ☎ +7 (725) 44-21-1-50
«Отырар» мемлекеттік археологиялық музей-қорығы» РМҚК
Қорды есепке алу және сақтау бөлімі — «Отырар» мемлекеттік археологиялық музей-қорығы» РМҚК-ның негізгі құрылымдық бөлімдерінің бірі. Бөлім 1979 жылдан бастап жәдігерлерді есепке алу, сақтау, ғылыми сипаттау, жүйелеу және көпшілікке насихаттау бағытында жұмыс жүргізіп келеді.
Музей қорының алғашқы негізі Отырар ауданы аумағында қалыптасқан аудандық тарихи-өлкетану музейінің қорымен байланысты. Алғашқы кезеңде қор 764 дана жәдігерден құралса, қазіргі таңда музей қорында 25 541 музей заты сақтаулы. Оның ішінде 22 131 жәдігер негізгі қорда, 3 410 жәдігер ғылыми-көмекші қорда тіркелген.
Отырар музейі қорының негізін Отырар алқабындағы бай қалалық мәдениеттен сыр шертетін археологиялық жәдігерлер құрайды. Қорда Отырар археологиялық экспедициясы, Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясы және басқа да ғылыми-зерттеу жұмыстары барысында табылған құнды материалдар сақтаулы.
Қор құрамында археологиялық, нумизматикалық, этнографиялық, жазба-деректік, мемориалдық және көркемөнер бағытындағы коллекциялық топтар қалыптасқан. Бұл жәдігерлер Отырар өңірінің ежелгі және ортағасырлық қалалық мәдениетін, қолөнер өндірісін, шаруашылығын, сауда байланыстарын, тұрмыс-тіршілігін, әлеуметтік және рухани өмірін танытатын маңызды тарихи дереккөздер болып табылады.
Бөлімнің негізгі қызметі — музей заттары мен коллекцияларын есепке алу, ғылыми сипаттау, паспорттау, жүйелеу, каталогтау, сақталу жағдайын бақылау және оларды ғылыми әрі мәдени айналымға енгізу. Сонымен қатар бөлім музей заттарын экспозициялар мен уақытша көрмелерге дайындау, қорды толықтыру, Мемлекеттік музей қоры каталогына және мәдени игілік объектілері тізіміне енгізу бағытында жұмыс атқарады.
Қор сақтау жұмыстары музей заттарының материалына, түріне, тарихи құндылығына және сақталу жағдайына қарай жүргізіледі. Жәдігерлерді сақтау барысында температуралық, ылғалдылық, жарық және биологиялық режимдер ескеріледі. Қазіргі таңда қор сақтау бөлмелерінің жалпы ауданы 615,7 шаршы метрді құрайды. Оның ішінде музей ғимаратындағы қор сақтау бөлмелері 361,5 шаршы метр, Сапар орталығындағы қор сақтау бөлмелері 254,2 шаршы метр аумақты қамтиды.
Музей қорын есепке алу жұмыстары қағаз және электрондық форматта жүргізіледі. Әрбір музей затына ғылыми сипаттама жасалып, оның атауы, материалы, жасалу техникасы, өлшемі, сақталу жағдайы, тарихи маңызы және қор құжаттарындағы негізгі мәліметтері тіркеледі.
Қордағы жәдігерлер сақталып қана қоймай, ғылыми зерттеу, экспозициялық көрсету және көпшілікке таныстыру бағытында жүйелі түрде пайдаланылады. Олар музей экспозицияларында, уақытша көрмелерде, ғылыми каталогтарда, ақпараттық-танымдық материалдарда және мәдени-ағартушылық жобаларда ұсынылады.
Музей-қорықтың қалыптасу кезеңінен бастап қор сақтау бөлімін әр жылдары Асантай Алимов, Зинаида Анфилова, Райхан Әпекова, Ералы Шоқай басқарды. 2024 жылдан бастап Бекешев Нұрсұлтан Абайұлы бас қор сақтаушы — Қор сақтау бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарып келеді.
Қорды есепке алу және сақтау бөлімі Отырар мұрасын сақтау, зерттеу және болашақ ұрпаққа жеткізу ісінде маңызды орын алады. Отырар өркениетімен жақынырақ танысқысы келетін келушілер музей экспозицияларынан археологиялық мұралардың таңдаулы үлгілерін тамашалай алады.
